Nét đẹp trong phong tục lễ chùa đầu năm của người Việt

0

Không bị lu mờ giữa biết bao phong tục tập quán trong năm mới, lễ chùa vẫn toát lên vẻ đẹp văn hóa tâm linh trong đời sống riêng biệt vốn có của mình. Và cứ mỗi dịp xuân về, trong mỗi người Việt lại cảm thấy hào hứng, bâng khuâng khi chứng kiến từ những ngả đường kia tấp nập người trẩy hội, đi lễ chùa.

Đi chùa cầu may ngay từ đêm giao thừa và sáng mồng một Tết

Như một thói quen, đầu năm, người dân Việt Nam thường đi lễ chùa để cầu may mắn hoặc cầu duyên, cũng là để tìm về một chút bình yên, thanh tịnh sau cuộc sống bon chen, vật lộn thường ngày.

Theo sư thầy Thích Thanh Huân (trụ trì chùa Pháp Vân, Hà Nội) cho biết, phong tục đi chùa là một nét văn hóa của người Á Đông nói chung, đặc biệt là những nước ảnh hưởng bởi khí hậu bốn mùa. Còn ở Việt Nam cũng theo quy luật của tự nhiên “Xuân sinh, Hạ trưởng, Thu liễm, Đông tàng” (mùa xuân thì sinh ra, mùa hạ thì trưởng thành, mùa thu thì thu liễm, mùa đông thì bế tàng). Vì vậy, phong tục đi chùa đầu mùa xuân vừa là khởi đầu của một năm, khởi đầu của sự sống và nó trở thành yếu tố tâm linh gắn với văn hóa, tín ngưỡng của người Việt.

Người phụ nữ trong gia đình thường chuẩn bị sắm lễ đi chùa ngay sau khi vãn bữa cơm chiều tất niên. Lễ vật bao gồm: Nải chuối, một lễ trầu cau (số lượng theo số lẻ), đồng tiền mới, chu đáo thì có thêm xôi, oản. Tất cả bày trên một mâm. Theo lễ nghi, các cụ khăn áo đi trước, con cháu và dâu rể bê lễ theo sau.

Người dân Việt đi lễ chùa đầu năm cầu may mắn và tình duyên

Người dân Việt đi lễ chùa đầu năm cầu may mắn và tình duyên

Đêm ba mươi Tết, trước giờ lễ giao thừa ở gia tiên, những người già đã đến thắp hương nơi Tam Bảo, với tất cả lòng thành kính. Trong đêm giao thừa, dân chúng đến lễ tạ tại các cửa chùa rất đông. Họ đến lễ tạ như lời tri ân, cảm ơn cho năm cũ đồng thời cầu cho năm mới được may mắn. Cũng chính đêm ấy, mọi người đổ ra đường lễ chùa, ai nấy đều mang theo một chút lễ mọn để nhận chút đỉnh lộc phúc đầu năm. Lộc cũng ngày một phong phú, có thể là phong bao nhỏ chưa lời chúc của nhà chùa cũng nhiều khi là cây mía hoặc nén hương được bán bên cổng chùa.

“Mọi người quan niệm, đi chùa phải mang lộc về tận nhà, mang những điều may mắn khi bước qua cửa. Vào giờ giao thừa mọi người đi lễ chùa để cầu mong xuân năm mới được hạnh phúc, an lành và hái lộc đầu năm, nhằm ước mong 365 ngày tấn tài, tấn lộc…”, sư thầy Thích Đàm Phúc (chùa Ngòi, Bắc Ninh) cho biết.

Người dân Việt vẫn thường chọn đi chùa du xuân trong tất cả các ngày Tết

Thật vậy, chúng ta thường có thói quen chọn những ngôi chùa ở xa và nổi tiếng linh thiêng, vừa cầu nguyện lại vừa kết hợp du ngoạn cảnh đẹp ngày xuân. Nhất là những gia chủ làm kinh doanh thì lễ chùa đầu năm cũng được coi là “trả nợ” cho chùa. Họ đến chùa để cầu nguyện chuyện làm ăn suôn sẻ. Nếu trong năm ấy làm ăn phát đạt thì lễ chùa là dịp họ trả ơn phù hộ, nếu trong năm khó khăn thì cầu được hóa giải. Có lẽ vì thế mà hết năm này đến năm khác, từng đoàn xe vẫn đều đều kéo nhau về chùa đi lễ. Với người Việt Nam, lễ chùa cũng là một hình thức “Tống cựu, nghinh tân” (Tiễn năm cũ, đón năm mới), gạt bỏ những điều không may mắn của năm cũ và đón năm mới trong phước lành thanh tịnh của nhà chùa.

Chắp tay lòng thành kính cầu mong về một năm mới sang đầy an lành và may mắn

Chắp tay lòng thành kính cầu mong về một năm mới sang đầy an lành và may mắn

Giữ gìn nét đẹp lễ chùa đầu năm như thế nào?

Đi lễ chùa đầu năm là một phong tục thiêng liêng, tốt lành là vậy nhưng nhiều năm trở lại đây đã xuất hiện nhiều hình ảnh chưa đẹp. Và nếu như không có sự thay đổi trong thái độ đi chùa thì có lẽ chúng ta đang đánh mất dần đi nét đẹp truyền thống cũng như phần nào giảm bớt đi lòng thành với cửa Phật, với thánh thần tâm linh. Bởi vậy, khi đi chùa, mỗi người cần tuân thủ những điều tối thiểu như sau:

Trang phục đi lễ phải lịch sự, kín đáo

Trang phục đi lễ phải lịch sự, kín đáo

  • Lễ chùa phải ăn mặc giản dị, sạch sẽ, đặc biệt không mặc váy ngắn, quần cộc, hở hang
  • Khi đi qua cổng Tam quan vào chùa nên đi vào cửa Giả quan (bên phải) và đi ra bằng cửa Không quan (bên trái). Cửa Trung quan chỉ dành cho Thiên tử, bậc cao tăng, bậc khoa bảng đi vào chùa và đi ra cũng theo cửa này.
  • Với nhà sư thì xưng là A di đà Phật, bạch Thầy,… và xưng mình là Con
  • Theo quan niệm của nhà Phật, Phật chỉ phù hộ an bình, che trở cho con Phật chứ không thể phù hộ đường công, danh, tài, lộc. Vì vậy, khi chúng ta làm lễ cầu tới cửa Phật nên xin được Phật che trở, bảo vệ. Đặc biệt vào Đình, Đền bạn có thể cầu xin may mắn trong sự nghiệp, tình cảm của mình để cả năm luôn được may mắn và thuận lợi nhất.
  • Nhiều người có thói quen mang các đồ ở đình chùa về đặt lên ban thờ nhà mình, điều này hoàn toàn không nên. Đồ đã cúng rồi không thể cúng lại; hơn nữa nhiều đồ có chứa trường khí âm, ảnh hưởng xấu đến ban thờ của gia đình bạn.
  • Tuyệt đối không bàn cãi, chen lấn, ồn ào nơi lễ chùa vì làm vậy gây khuấy động chốn tôn nghiêm. Không lễ mặn và đốt vàng mã nơi chùa chiền.

Trong khói hương mù mịt, dưới ánh đèn mờ ảo lung linh, tiếng gõ mõ đọc kinh vang lên, chắp tay lòng thành kính cầu mong về một năm mới sang đầy an lành và may mắn, ước nguyện cuộc sống thanh tịnh, tâm an không vấy bẩn trước sự đời. Vì vậy, gìn giữ nét đẹp đi lễ chùa đầu năm cũng là chúng ta đang gìn giữ một nét truyền thống văn hóa dân tộc tốt đẹp.

 

Share.

About Author

Leave A Reply